Sıfırları Eksiltmek
Mladen Stilinovic
6 Eylül-3 Kasım, 2007
Kurulduğu 2001'den beri yakın coğrafyalara özen gösteren Platform Garanti Güncel Sanat Merkezi, 10. İstanbul Bienali sırasında Güney Doğu Avrupa'nın en önemli sanatçılarından biri olan Mladen Stilinovic 'in sergisini gerçekleştiriyor.
2008 yılında Eindhoven, Van AbbeMuseum'da tekrarlanacak olan Mladen Stilinovic sergisi kapsamında Van AbbeMuseum işbirliği ile Stilinovic'in işlerine ve sanatçı kitaplarına odaklanan bir yayın hazırlandı. Yazar ve küratör Branka Stipancic'in yazısının ve Hırvat kolektif What, How & for Whom(WHW)'den Sabina Sabolovic'in Mladen Stilinovic ile yaptığı bir söyleşiden oluşan kitabı gene WHW'den Dejan Krsic tasarladı. Bu yayın, her biri sanatçının çalışmalarından farklı temaları içeren kitapların sonuncusudur. Dizideki öteki yayınlar Cynicism of the Poor, Museum of Contemporary Art, Zagreb 2001; Pain, Museum of Contemporary Art, Zagreb 2003; Artist at Work, Galerija Skuc, Ljubljana 2005, and Exploitation of Death'dir. [Documenta 12], Kassel 2007.
Stilinovic, 1947 yılında Belgrad, Yugoslavya'da doğdu. 1975'den beri aktif olarak çalışan sanatçı Zagreb'de yaşıyor. Stilinovic, 1970'lerde, filmleri ve kaçak sokak performansları ile tanınan, Hırvat sanatçı kolektifi "Group of Six"in üyesiydi. Sosyalist ideolojiyi kendine özgü biçimde okuyarak sorgulayan Stilinovic, 1977'de pembe ipek kumaş üzerine kırmızı renk ile şu cümleyi yazdı: ""An Attack On My Art Is An Attack on Socialism And Progress" [Sanatıma yapılan bir saldırı, sosyalizm ve gelişmeye yapılmış bir saldırıdır]. Stilinovic, erken dönem işlerinde dili sıradan politik söylemlerden ve baskın anlamlarından ayırıp, görsel işaretler ve konuşma dili arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır. Sanatçının söylediği gibi, "if language is the property of ideology, I too want to become the owner of such language; I want to think in it, with all the consequences that entails" [Eğer dil ideolojiye ait ise, tüm sonuçlarına katlanarak ben de böyle bir dilin sahibi olmak ve o dilin içinde düşünmeyi isterim].
Stilinovic eleştirisini; konstrüktivizm, suprematizmin ve sosyalist gerçekçiliğin görsel ve ideolojik göstergelerinin dönüştürülmesini kapsayan soyu tükenmis görsel kodlardan, yıldız ve haçın sembolü olan kırmızı ve siyahtan yararlanarak daha da geliştirdi.
Stilinovic'in işleri sosyalizm sonrasında yoksulluğu ve kitsch'i kapsayan, kavramsal stratejiye de dönüştü. Sanatçının projelerinden biri de, 1994-1995 yıllarında gerçekleştirdiği, sosyalizm sonrasında dünyaya açılan Yugoslavya kökenli sanatçıların sanat pazarı içindeki evrimini vurgulayan ingilizce cümlesidir. "An Artist Who Cannot Speak English Is No Artist" [İngilizce konuşamayan bir sanatçı, sanatçı değildir]. Stilinovic ideolojinin dışına çıkmanın, ideoloji tarafından tutsak edilmenin ön koşul olduğunun farkında. Bu, güncel toplumlardaki alaycı bir mesafe ya da ironik bir pozisyondan çok uzak bir tutum. Totaliter düzen için en büyük tehlike, ideolojiyi kelimesine kelimesine takip eden insanlardır ve Stilinovic'e göre bu uygulama, etik bir tutumdur. Maske düşürmek ve ham gerçekliği örten perdeyi kaldırmak gibi basit metaforlardan kaçınarak, Stilinovic sosyalizm ve sosyalizm sonrası ideolojiye farklı bir eleştiri getirmeyi beceriyor. Sanatçı totaliter ideolojiyi tekrarlayarak onu altüst edip dönüştürmekte başarılı oluyor.
Stilinovic'in, pahalı olmayan, buluntu malzemeleri kullandığı projeleri; enstelasyon, kolaj, sanatçı kitabı, video ve performans gibi çok farklı biçimler alır.
Stilinovic son yıllarda, the Neue Galerie am Landesmuseum Joanneum-Graz, Essl Collection-Venedik, Kunsthalle Fridericianum-Kassel, Tate Modern, Apex Art, 2003 Venedik ve 2006 Sydney Bienallerine katılmıştır.
Platform Garanti'deki sergi, 1980'lerde Platform binasının bir banka olarak kullanılması referansı ile ekonomi üzerine yoğunlaşacak. Sergilenen işler: bag people, Justice-Injustice, Substraction of Zeroes, Potatoes ve Treasury'dir. Bu işlere ek olarak, bir galerinin zemininde zıplayan bir kurbağayı gösteren ve fonda robotlaştırılmış ruhsuz bir sesin rahatsız edici bir tekrarla "great show, great show" [harika sergi, harika sergi] diyen sesinin yer aldığı video, mekanın cephesindeki cama yansıtılmaktadır. Stilinovic'e ait 70'den fazla sanatçı kitabından 1970'lerden günümüze bir seçki ise ara katta gösterilecektir.